به گزارش اشراف- خدیجه معینی:کبد یکی از مهم‌ترین اندام‌های بدن است که به‌طور شبانه‌روزی وظیفه تصفیه سموم، تنظیم متابولیسم، ذخیره و پردازش مواد مغذی و تولید برخی پروتئین‌های ضروری را بر عهده دارد. متخصصان معتقدند علاوه بر داشتن رژیم غذایی سالم، انتخاب نوشیدنی مناسب در ابتدای روز نیز می‌تواند نقش مهمی در حفظ عملکرد طبیعی این عضو حیاتی ایفا کند.

بررسی نتایج مطالعات متعدد نشان می‌دهد مصرف منظم قهوه با کاهش خطر ابتلا به بیماری کبد چرب، فیبروز یا زخم کبد، سیروز و حتی سرطان کبد ارتباط دارد. به گفته کارشناسان، ترکیبات زیست‌فعال موجود در قهوه، از جمله کافئین و آنتی‌اکسیدان‌ها، مهم‌ترین عامل این اثر محافظتی محسوب می‌شوند.

فیبروز کبد زمانی ایجاد می‌شود که این عضو در اثر آسیب‌های مکرر یا التهاب مزمن، بافت اسکار تولید کند. ادامه این روند می‌تواند به سیروز، یکی از شدیدترین مراحل بیماری‌های کبدی، منجر شود. متخصصان تغذیه می‌گویند کافئین با مهار گیرنده‌های آدنوزین که در تولید کلاژن و تشکیل بافت اسکار نقش دارند، از پیشرفت این روند جلوگیری می‌کند.

بر اساس نتایج یک فراتحلیل که ۱۱ مطالعه را بررسی کرده است، افرادی که به‌طور منظم قهوه می‌نوشند، حدود ۳۵ درصد کمتر از سایر افراد در معرض ابتلا به فیبروز قابل توجه کبد قرار دارند. همچنین شواهد نشان می‌دهد مصرف روزانه دو تا سه فنجان قهوه بیشترین اثر محافظتی را برای کبد به همراه دارد.

کارشناسان همچنین بر نقش آنتی‌اکسیدان‌های موجود در قهوه در کاهش التهاب تأکید دارند. اسید کلروژنیک، یکی از مهم‌ترین ترکیبات این نوشیدنی، همراه با کافئین می‌تواند با کاهش رادیکال‌های آزاد و استرس اکسیداتیو، از سلول‌های کبدی در برابر آسیب محافظت کند. علاوه بر این، قهوه حاوی ترکیباتی موسوم به «دی‌ترپن‌ها» است که به گفته پژوهشگران، می‌توانند به کاهش التهاب و محافظت بیشتر از کبد، به‌ویژه در افرادی که به‌طور منظم الکل مصرف می‌کنند، کمک کنند.

یکی دیگر از مزایای قهوه، تأثیر آن بر سلامت روده است. پژوهشگران توضیح می‌دهند که روده و کبد از طریق «محور روده–کبد» ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. برهم خوردن تعادل باکتری‌های مفید روده می‌تواند باعث ورود مواد التهابی به جریان خون و در نهایت آسیب به کبد شود. مطالعات نشان داده‌اند که مصرف منظم قهوه با افزایش باکتری‌های مفید روده، تقویت سد دفاعی روده و کاهش ورود عوامل التهابی به کبد همراه است.

کارشناسان تأکید می‌کنند که نحوه تهیه قهوه نیز در بهره‌مندی از این فواید نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. به گفته متخصصان تغذیه، بیشترین اثر محافظتی زمانی مشاهده می‌شود که قهوه بدون شکر یا شیرین‌کننده‌های مصنوعی مصرف شود. برخی تحقیقات نشان داده‌اند افزودن مقادیر زیاد شکر یا شیرین‌کننده‌های مصنوعی می‌تواند بخشی از مزایای قهوه را کاهش داده و حتی خطر بروز برخی مشکلات کبدی را افزایش دهد.

متخصصان در کنار نوشیدن قهوه، رعایت چند توصیه دیگر را نیز برای حفظ سلامت کبد ضروری می‌دانند. داشتن رژیم غذایی متعادل و سرشار از میوه، سبزیجات، غلات کامل، فیبر و پروتئین‌های کم‌چرب، محدود کردن مصرف الکل، انجام فعالیت بدنی منظم و نوشیدن آب کافی از مهم‌ترین عواملی هستند که به عملکرد مطلوب کبد کمک می‌کنند.

کارشناسان در جمع‌بندی نتایج این مطالعات تأکید می‌کنند که قهوه، در صورت مصرف متعادل و بدون افزودنی‌های شیرین، می‌تواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد و با کاهش التهاب، جلوگیری از ایجاد بافت اسکار، حمایت از سلامت روده و بهبود عملکرد کبد، خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن کبدی را در بلندمدت کاهش دهد. البته آنان یادآور می‌شوند که قهوه جایگزین تغذیه سالم، فعالیت بدنی و مراقبت‌های پزشکی نیست، بلکه در کنار این عوامل می‌تواند به حفظ سلامت کبد کمک کند.