به گزارش مدیکال نیوز تودی، مطالعه جدید توسط محققان دانشگاه فلوریدا روند پیری مغز را در گروهی از افراد میانسال و مسن که بسیاری از آنها درد مزمن داشتند را مورد بررسی قرار داد. در این تحقیقات سن مغز یعنی سن نشان داده شده در اسکن ام آر آی با سن واقعی شرکت‌کنندگان مورد بررسی قرار گرفت.

محققان دریافتند افراد دارای سبک سالم زندگی احتمال بیشتری دارد که سن مغزی آنها جوان‌تر باشد حتی این مورد در افراد مبتلا به درد مزمن نیز صادق است. بسیاری از افراد با درد مزمن زندگی می‌کنند و تحقیقات قبلی نیز نشان داده است بین درد مزمن و روند پیری مغز ارتباط وجود دارد، اما در یک مطالعه جدید با بررسی اینکه آیا عادات روزانه بر روند پیری مغز در افراد مبتلا به درد مزمن تأثیر می‌گذارد یا خیر، نگاه دقیق‌تری به این موضوع انداخته است.

محققان دریافتند افراد با سبک زندگی سالم سن مغزی کمتری داشتند. در برخی موارد، سن مغز شرکت‌کنندگان تا ۸ سال کمتر از سن واقعی آنها بود. این یافته‌ها نشان می‌دهد در حالی که درد مزمن در مطالعات قبلی با تسریع روند پیری مغز مرتبط بود، عادات سالم به محافظت از مغز با افزایش سن افراد کمک می‌کند.

درد مزمن چه تاثیری بر روند پیری مغز دارد؟

با افزایش سن شانس ابتلا به درد مزمن در افراد افزایش می‌یابد. این امر می‌تواند به دلیل ساییدگی مفاصل، ماهیچه‌ها و بافت همبند رخ دهد. شرایطی مانند آرتروز و تحلیل دیسک ستون فقرات در ایجاد درد مزمن نقش دارند. درحالی‌که درمان‌هایی مانند فیزیوتراپی، دارو یا حتی گزینه جراحی می تواند کمک‌کننده باشد، البته روند بهبودی در افراد مسن کندتر است و حتی ممکن است درد به‌طور کامل برطرف نشود.

با توجه به اعلام مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری، داده‌های سال ۲۰۲۳ نشان داد ۲۴.۳ درصد از بزرگسالان ایالات متحده از درد مزمن رنج می‌برند. علاوه‌براین، ۸.۵ درصد از بزرگسالان درد مزمنی داشتند که بر کیفیت زندگی روزمره و کار آنها تأثیر می‌گذاشت، همچنین این نوع درد می‌تواند به خواب ضعیف و حتی بروز افسردگی منجر شود.

افزایش سن با تغییراتی در مغز مرتبط است. مطالعات با استفاده از اسکن ام آر آی نشان می‌دهد روند پیری با کوچک شدن برخی از مناطق مغز و همچنین با تغییراتی در قسمت خاکستری و سفید مغز مرتبط است که با سرعت پردازش کندتر و فراموشی مرتبط است.

در حالت ایده‌آل، سن مغز یک فرد با سن تقویمی‌اش مطابقت دارد یا حتی جوان‌تر به نظر می‌رسد. با این حال، در شرایطی مانند زوال عقل، مغز اغلب پیرتر از حد انتظار است. محققان پشت این مطالعه جدید، درد مزمن و سن مغز را با تجزیه و تحلیل داده‌های بیش از ۱۰۰ بزرگسال ۴۵ تا ۸۵ ساله که به‌مدت ۲ سال تحت نظر بودند مورد بررسی و ارزیابی قرار دادند.

یک تحقیق و بررسی دیگر در ا ین زمینه انجام شده که شرکت‌کنندگان بخشی از یک مطالعه مشاهده‌ای در مقیاس بزرگتر در مورد ارتباط بین درد مزمن و آرتروز بودند. دانشمندان مرحله درد مزمن هر شرکت‌کننده را در مقیاسی از ۱ تا ۵ ارزیابی کردند که ۱ به درد مزمن کم یا حتی عدم وجود آن و ۵ به درد مزمن شدید اختصاص داشت. برخی از عواملی که آنها برای تعیین مرحله درد در نظر گرفتند عبارتند از:

فرکانس درد

شدت درد

مدت زمان درد

تعداد نقاط درد در بدن

این تیم همچنین عادات سبک زندگی و ویژگی‌های روانشناختی شرکت‌کنندگان از جمله مصرف دخانیات، اندازه دور کمر، کیفیت خواب، سطح استرس و خوش‌بینی را نیز مورد ارزیابی قرار دادند. آنها از این برای تعیین یک «نمره محافظتی» استفاده کردند و افراد دارای سبک زندگی سالم‌تر و روابط عاطفی و اجتماعی قوی‌تر نمرات بالاتری داشتند.

عوامل ساده‌ای که مغز را جوان نگه می‌دارد

در شروع مطالعه، افراد دارای امتیاز محافظتی بالاتر از جمله آنهایی که درد مزمن داشتند، سن مغزشان تا ۸ سال کمتر از سن تقویمی آنها بود. با این حال، افراد دارای نمرات محافظتی پایین‌تر، سن مغزشان بیشتر از سن واقعی‌شان بود.

پس از ۲ سال، شرکت‌کنندگانی که دارای سالم‌ترین پروفایل‌های سبک زندگی بودند، همچنان سن‌های مغزی جوان‌تری داشتند که این نشان می‌دهد عادات مثبت می‌توانند تأثیر ماندگاری بر سلامت مغز داشته باشند.

برخی از مهم‌ترین این عادات مثبت عبارتند از:

داشتن خواب باکیفیت

حفظ وزن مناسب

اجتناب از مصرف سیگار

استراتژی‌های خوب مدیریت استرس

حفظ روابط اجتماعی مثبت

محققان گفتند نتایج آنها نشان می‌دهد سبک زندگی و عادات اجتماعی مهم‌تر از شدت درد است. آنها تأکید کردند بسیاری از این عوامل قابل تغییر هستند به‌عنوان مثال، بهبود کیفیت خواب، عدم مصرف دخانیات و یافتن راه‌هایی برای بهبود حلقه اجتماعی می‌توانند بر جوانسازی و بهبود عملکرد مغز تاثیر بسزایی داشته باشند.

یکی از اعضای این تیم تحقیقاتی اذعان می‌دارد: سن مغز “یک نشانگر خطر بیولوژیکی است، نه تضمین مستقیم حافظه بهتر یا پیشگیری از زوال عقل، علاوه‌براین، چون این مطالعه مشاهده‌ای است، علت و معلولی را ثابت نمی‌کند.

با این حال، او خاطرنشان می‌کند: عوامل قابل تغییر مانند خواب، استرس، سیگار کشیدن و ارتباط اجتماعی می‌توانند در طول زمان اضافه شوند. وی اضافه می‌کند: حتی اگر نتوانیم سن یا ژنتیک را تغییر دهیم، اما می‌توانیم در کیفیت خواب، بار استرس، سرعت فعالیت بدنی با وجود درد، وضعیت سیگار کشیدن و ارتباط اجتماعی تغییر ایجاد کنیم.

علاوه‌براین،‌ یک متخصص مغز و اعصاب نیز می‌گوید: این مطالعه نشان می‌دهد پیری مغز با عادات روزانه شکل می‌گیرد. وی خاطرنشان می‌کند: این مطالعه تنها روی آنچه که به مغز آسیب می‌زند متمرکز نشده است بلکه عوامل محافظتی را برجسته می‌کند که به گفته وی با نگاه متخصصان اعصاب با پیری همخوانی دارد.

وی می‌افزاید: حفظ سلامت مغز نه تنها از حافظه بلکه از استقلال، سازگاری و کیفیت کلی طول عمر پشتیبانی می‌کند. مطالعاتی مانند این به ما یادآوری می‌کنند مغز واکنش‌پذیر، قابل اندازه‌گیری است و ارزش محافظت اولیه، مداوم و آگاهانه را دارد.

مترجم: الهه زارعی